Of je nu bewuster wil omgaan met alcohol of gewoon nieuwsgierig bent: weten hoeveel alcohol er precies in je glas zit, is nuttige informatie. De vraag hoeveel alcohol in bier, wijn en sterkedrank zit, leidt vaak tot verrassende antwoorden. Een pilsje lijkt onschuldig, maar meerdere glazen per avond tellen sneller op dan je denkt. In dit overzicht vind je per dranksoort een duidelijke uitleg over alcoholpercentages, standaardglazen en wat dat voor je lichaam betekent.

Wat betekent alcoholpercentage eigenlijk?

Het alcoholpercentage op een fles of blikje geeft aan hoeveel procent van het volume uit pure ethanol bestaat. Een bier van 5% betekent dus dat er in elke 100 milliliter drank 5 milliliter alcohol zit. Klinkt abstract, maar het wordt concreter als je kijkt naar de hoeveelheid pure alcohol per glas. In Nederland wordt als standaardeenheid een zogeheten standaardglas gebruikt, wat overeenkomt met ongeveer 10 gram pure alcohol. Dat is de maat waarop drinkadviezen en gezondheidsrichtlijnen gebaseerd zijn. Als je weet hoeveel standaardglazen je hebt gedronken, kun je beter inschatten hoeveel alcohol er door je lichaam is gegaan.

Hoe bereken je de hoeveelheid alcohol in een drankje?

De berekening is vrij eenvoudig: je vermenigvuldigt het volume van je drankje (in milliliters) met het alcoholpercentage (gedeeld door 100) en vervolgens met de soortelijke massa van alcohol, namelijk 0,789. Stel, je drinkt een glas bier van 250 ml met een alcoholpercentage van 5%. Dan is de berekening: 250 x 0,05 x 0,789 = ongeveer 9,9 gram alcohol. Dat is vrijwel precies één standaardglas. Niet iedereen gaat zover om dit zelf uit te rekenen, maar het helpt te begrijpen waarom grotere glazen of sterkere dranken veel sneller oplopen dan je zou verwachten.

Hoeveel alcohol in bier zit er per soort?

Bier is veruit de meest gedronken alcoholische drank in Nederland en België, maar het alcoholgehalte verschilt behoorlijk per type. Een doorsnee pils of lager heeft een alcoholpercentage van rond de 5%, wat neerkomt op ongeveer één standaardglas per gewoon bierglas van 250 ml. Maar het aanbod is veel breder dan dat. Hieronder vind je een overzicht van veelvoorkomende biersoorten en hun gemiddelde alcoholpercentage.

Overzicht alcoholpercentages per biersoort

• Pils of lager: gemiddeld 4,5 tot 5,5% alcohol
• Witbier: gemiddeld 4,5 tot 5,5% alcohol
• IPA (India Pale Ale): gemiddeld 5,5 tot 7,5% alcohol, soms hoger
• Dubbel (Belgisch abdijbier): gemiddeld 6 tot 8% alcohol
• Tripel: gemiddeld 8 tot 10% alcohol
• Quadrupel of barleywine: kan oplopen tot 12% of meer
• Radler of shandy: gemiddeld 2 tot 2,5% alcohol
• Alcoholarm bier: doorgaans onder de 0,5%, soms tot 2%

Dat een tripel of quadrupel dezelfde hoeveelheid alcohol kan bevatten als een glas wijn, is voor veel mensen een verrassing. Wie op een avond twee flesjes Belgisch sterk bier drinkt, heeft daarmee al drie tot vier standaardglazen op. Het is dan ook waardevol om je bewust te zijn van het soort bier dat je drinkt, niet alleen of je überhaupt bier drinkt.

Hoeveel alcohol zit er in wijn?

Wijn heeft doorgaans een alcoholpercentage tussen de 11 en 15%, afhankelijk van het type druif, de regio en de wijnstijl. Een gemiddeld glas wijn van 150 ml met 12% alcohol bevat ongeveer 14 gram pure alcohol, wat gelijkstaat aan ruim één standaardglas. Omdat wijn relatief hoog in alcohol is en vaak in grotere glazen wordt geschonken, kan het zijn dat je sneller meer binnenkrijgt dan je denkt.

Overzicht alcoholpercentages per wijnsoort

• Prosecco of cava: gemiddeld 10,5 tot 12% alcohol
• Witte wijn (droog): gemiddeld 11 tot 13,5% alcohol
• Rosé: gemiddeld 11 tot 13% alcohol
• Rode wijn: gemiddeld 12 tot 15% alcohol
• Dessertwijn: gemiddeld 15 tot 22% alcohol
• Versterkte wijn (port, sherry): gemiddeld 17 tot 22% alcohol

Een fles wijn van 750 ml met 13% alcohol bevat in totaal ongeveer 77 gram pure alcohol. Dat staat gelijk aan bijna acht standaardglazen. Als je een fles deelt met iemand, drink je dus al zo’n vier standaardglazen per persoon, al kun je dat zeker ook over meerdere avonden spreiden.

Hoeveel alcohol zit er in sterkedrank?

Sterkedrank of gedestilleerde drank is de categorie met de hoogste alcoholpercentages. Denk aan jenever, whisky, rum, gin, vodka en tequila. De meeste sterkedranken hebben een alcoholpercentage van 35 tot 45%, al zijn er ook varianten die hoger zitten. Een standaard glas sterkedrank (de zogeheten borrel) heeft een volume van zo’n 35 ml in Nederland, wat bij 40% alcohol neerkomt op ongeveer 11 gram pure alcohol. Dat is vrijwel gelijk aan één standaardglas.

Overzicht alcoholpercentages sterkedrank

• Jenever (jong of oud): gemiddeld 35 tot 40% alcohol
• Gin: gemiddeld 37,5 tot 47% alcohol
• Vodka: gemiddeld 37,5 tot 40% alcohol
• Rum: gemiddeld 37,5 tot 45% alcohol
• Whisky of whiskey: gemiddeld 40 tot 50% alcohol, sommige versies hoger
• Tequila: gemiddeld 38 tot 42% alcohol
• Likeur: gemiddeld 15 tot 35% alcohol, afhankelijk van het type

Sterkedrank in cocktails of longdrinks verdunt het percentage, maar het totale alcoholgehalte per drankje blijft vaak vergelijkbaar. Een gin-tonic van 200 ml met 35 ml gin van 40% bevat nog steeds zo’n 11 gram alcohol, ook al voelt het door de mixer minder sterk aan.

Wat betekent dit voor je gezondheid?

Het kennen van alcoholpercentages helpt je om beter geïnformeerde keuzes te maken. De informatie over alcohol en de effecten ervan op je lichaam is uitgebreider dan veel mensen beseffen. Alcohol wordt door je lever afgebroken, maar de lever kan slechts een beperkte hoeveelheid per uur verwerken: gemiddeld één standaardglas per uur. Drink je sneller, dan stapelt alcohol zich op in je bloed en hersenen. Op korte termijn merk je dat aan verminderde reactiesnelheid, coördinatieproblemen en een veranderd gevoel. Op de langere termijn kan regelmatig te veel drinken de lever, het hart en andere organen belasten. Dit artikel geeft suggesties en informatie ter bewustwording. Raadpleeg bij vragen over jouw drinkpatroon of gezondheid altijd een arts of zorgprofessional.

Veelgestelde vragen

Hoeveel alcohol in bier zit er gemiddeld?

Een gemiddeld glas pils of lager van 250 ml bevat zo’n 5% alcohol, wat neerkomt op ongeveer één standaardglas (10 gram pure alcohol). Sterkere biersoorten zoals tripels of IPA’s kunnen aanzienlijk meer alcohol bevatten per glas.

Is alcoholvrij bier echt alcoholvrij?

Niet altijd volledig. Dranken die als alcoholvrij worden verkocht mogen in Nederland en België tot 0,5% alcohol bevatten. Sommige producten zitten hier vlak tegenaan. Er wordt in de branche gewerkt aan duidelijkere regelgeving en etikettering, maar vooralsnog is het goed om het etiket te checken als je echt geen alcohol wil binnenkrijgen.

Hoeveel standaardglazen mag je per dag drinken?

Gezondheidsorganisaties hanteren verschillende richtlijnen, maar de algemene aanbeveling in Nederland is om niet meer dan één standaardglas per dag te drinken en meerdere alcoholvrije dagen per week aan te houden. Dit zijn suggesties gebaseerd op gezondheidsonderzoek. Raadpleeg een arts voor persoonlijk advies.

Bewust omgaan met alcohol begint bij weten wat je drinkt. Of je nu kiest voor een glas pils, een glas rode wijn of een borrel sterkedrank: als je weet hoeveel alcohol er in zit, kun je beter inschatten wat dat voor jouw lichaam betekent. Dat is geen reden om niet te genieten, maar wel een goede basis om dat te doen op een manier die bij je past.